Ο πόνος στον ώμο και η επίδραση από τα βάρη είναι ένα συχνό ζήτημα για όσους γυμνάζονται, ιδιαίτερα όταν το πρόγραμμα περιλαμβάνει άρσεις πάνω από το κεφάλι ή επαναλαμβανόμενες ασκήσεις για το στήθος και τους ώμους.
Σε αρκετές περιπτώσεις, η ενόχληση ξεκινά ως ένα ήπιο τράβηγμα και υποχωρεί μετά το τέλος της προπόνησης. Ωστόσο, όταν ο πόνος επιμένει, περιορίζει την κίνηση ή εμφανίζεται ακόμη και τη νύχτα, χρειάζεται προσοχή.
Η άρθρωση του ώμου διαθέτει μεγάλο εύρος κίνησης και βασίζεται στη σωστή συνεργασία των μυών, των τενόντων και των γύρω αρθρώσεων. Όταν το βάρος αυξάνεται απότομα, η τεχνική δεν εκτελείται σωστά ή η περιοχή δεν προλαβαίνει να ξεκουραστεί. Έτσι, ο ώμος δέχεται μεγαλύτερη επιβάρυνση από αυτή που μπορεί να διαχειριστεί.
Ο πόνος στον ώμο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει σοβαρός τραυματισμός. Δεν πρέπει όμως σε καμία περίπτωση να θεωρείται φυσιολογικό μέρος της άσκησης, ειδικά όταν εμφανίζεται σε κάθε προπόνηση, επιδεινώνεται σταδιακά ή επηρεάζει τις καθημερινές κινήσεις.
Η ενόχληση μπορεί να προέρχεται από διαφορετικές δομές του ώμου.
Η επαναλαμβανόμενη καταπόνηση μπορεί να ερεθίσει τους τένοντες του στροφικού πετάλου, τον ορογόνο θύλακο ή την ακρωμιοκλειδική άρθρωση. Παράλληλα, η κακή θέση της ωμοπλάτης και η μυϊκή αδυναμία μπορεί να αλλάξουν τη φυσιολογική κίνηση του άνω άκρου.
Συχνές αιτίες που σχετίζονται με τον πόνο στον ώμο και βάρη:
Η ενόχληση αυξάνεται συχνά όταν οι αγκώνες κινούνται αρκετά πίσω από το σώμα ή χαμηλότερα από το επίπεδο του στήθους. Σε αυτή τη θέση, ο ώμος οδηγείται σε μεγάλη έκταση και δέχεται αυξημένη μηχανική πίεση.
Ο πόνος στον ώμο μπορεί να εμφανίζεται μόνο σε μια συγκεκριμένη άσκηση ή να επηρεάζει περισσότερες κινήσεις. Οι περισσότεροι ασθενείς αναφέρουν ότι συχνά εντοπίζεται μπροστά, ψηλά ή στο πλάγιο μέρος του ώμου. Επίσης, μερικοί αθλητές νιώθουν τράβηγμα ή πιάσιμο, ενώ άλλοι παρατηρούν αδυναμία όταν προσπαθούν να σηκώσουν το χέρι.
Ο νυχτερινός πόνος αποτελεί επίσης συχνή ενόχληση, μπορεί να δυσκολεύει τον ύπνο, ιδιαίτερα όταν το άτομο ξαπλώνει πάνω στον επώδυνο ώμο. Επιπλέον, η κίνηση του χεριού προς την αντίθετη πλευρά του σώματος μπορεί να ενοχλεί.
Η ιατρική αξιολόγηση χρειάζεται όταν ο πόνος επιμένει παρά την ξεκούραση, αυξάνεται ή συνοδεύεται από σημαντική αδυναμία. Το ίδιο ισχύει όταν υπάρχει εμφανές πρήξιμο, αδυναμία ανύψωσης του χεριού, τραυματισμός με απότομο πόνο ή νυχτερινή ενόχληση που δεν υποχωρεί.
Η σωστή διάγνωση ξεκινά με τη συζήτηση γύρω από τα συμπτώματα και τον τρόπο προπόνησης. Ο ορθοπαιδικός χειρουργός εξετάζει πότε εμφανίστηκε ο πόνος, ποιες ασκήσεις τον προκαλούν και αν προηγήθηκε κάποιος συγκεκριμένος τραυματισμός. Παράλληλα, ελέγχει την ένταση του αθλητικού προγράμματος, την πρόσφατη αύξηση των κιλών και τον χρόνο ξεκούρασης.
Κατά την κλινική εξέταση αξιολογεί το εύρος κίνησης, τη δύναμη, τη σταθερότητα και την κίνηση της ωμοπλάτης. Στη συνέχεια, με ειδικές δοκιμασίες μπορεί να διαπιστώσει αν ο πόνος προέρχεται από τους τένοντες του στροφικού πετάλου ή άλλες δομές.
Οι ακτινογραφίες βοηθούν στον έλεγχο της κλείδας και της ακρωμιοκλειδικής άρθρωσης. Όταν χρειάζονται περισσότερες πληροφορίες για τους τένοντες, τους συνδέσμους και τα υπόλοιπα μαλακά μόρια, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει μαγνητική τομογραφία.
Τέλος, η απεικονιστική εξέταση συμπληρώνει την κλινική εκτίμηση και δεν αντικαθιστά το ιστορικό ή την εξέταση του ασθενούς.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αρχική αντιμετώπιση είναι συντηρητική.
Το πρώτο βήμα δεν είναι απαραίτητα η πλήρης διακοπή κάθε άσκησης, αλλά η προσωρινή απομάκρυνση των κινήσεων που προκαλούν πόνο. Η μείωση των κιλών και του συνολικού όγκου προπόνησης δίνει στους ερεθισμένους ιστούς χρόνο να αναρρώσουν.
Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει:
Όταν όμως τα συμπτώματα επιμένουν και συνεχίζουν να περιορίζουν την προπόνηση ή τις καθημερινές κινήσεις, ο ορθοπαιδικός επανεκτιμά την κατάσταση και εξετάζει το ενδεχόμενο χειρουργικής αντιμετώπισης.
Η χειρουργική θεραπεία μπορεί να πραγματοποιηθεί αρθροσκοπικά, με αφαίρεση ενός μικρού τμήματος από το περιφερικό άκρο της κλείδας. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται η επώδυνη επαφή στην ακρωμιοκλειδική άρθρωση, ενώ παράλληλα διατηρούνται οι σημαντικές σταθεροποιητικές δομές της περιοχής.
Μετά την επέμβαση ακολουθεί πρόγραμμα αποκατάστασης, με στόχο την επαναφορά της κινητικότητας και της δύναμης του ώμου, καθώς και την ασφαλή επιστροφή στις καθημερινές και αθλητικές δραστηριότητες.
Η επιστροφή στα βάρη χρειάζεται να γίνει σταδιακά και όχι μόλις μειωθεί ο πόνος.
Αρχικά, ο αθλητής πρέπει να μπορεί να εκτελεί τις καθημερινές κινήσεις χωρίς σημαντική ενόχληση. Στη συνέχεια, μπορεί να ξεκινήσει ασκήσεις με μικρό βάρος, ελεγχόμενη τεχνική και περιορισμένο εύρος, σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού ή του φυσικοθεραπευτή.
Επιπλέον, η προθέρμανση μπορεί να περιλαμβάνει ήπια αερόβια άσκηση και κινήσεις για ενεργοποίηση του στροφικού πετάλου και της ωμοπλάτης. Επίσης, συστήνεται πριν από την κύρια άσκηση, μερικά σετ με μικρότερο βάρος.
Η καλή τεχνική, η επαρκής αποκατάσταση και η ισορροπημένη ενδυνάμωση προστατεύουν την άρθρωση. Όταν μια άσκηση προκαλεί πόνο, η λύση δεν είναι η πίεση για ολοκλήρωση του προγράμματος, αλλά η προσαρμογή και η σωστή αξιολόγηση της αιτίας του πόνου.
Ο πόνος στον ώμο και τα βάρη συχνά συνδέονται, όμως η ενόχληση που επιμένει ή επηρεάζει την κίνηση δεν πρέπει να αγνοείται. Ο Δρ. Μιχαήλ Ηλ. Ιωσηφίδης, MD, PhD, Χειρουργός Ορθοπαιδικός και Χειρουργός Αθλητικών Κακώσεων, διαθέτει εξειδίκευση στην αρθροσκοπική χειρουργική και στην αντιμετώπιση των παθήσεων του ώμου. Επικοινωνήστε με το Orthobiology Surgery Center στη Θεσσαλονίκη, ώστε να εντοπιστεί η αιτία του πόνου και να σχεδιαστεί η κατάλληλη θεραπεία για τις ανάγκες σας.
Η κλινική του Δρ. Ιωσηφίδη είναι διαπιστευμένο Εκπαιδευτικό Κέντρο από την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Αθλητικής Τραυματολογίας, και Αρθροσκόπησης (ESSKA), από τη διεθνή Εταιρεία Αρθροσκόπησης, και Ορθοπαιδικής Αθλητιατρικής (ISAKOS) και τη Διεθνή Εταιρεία Αναγέννησης του Χόνδρου και Διατήρησης των Αρθρώσεων (ICRS).)